.:: کوتاه ، مفید و خواندنی در مورد ظروف یکبار مصرف پلیمری ::.

 

 

مدتی است که در برخی استان ها، ظروف پلیمری که با نام "یکبار مصرف" شناخته می شوند، از محل های استفاده مانند غذاخوری ها و

مدارس جمع آوری می شود. این اقدامات به استناد بخشنامه وزیر اسبق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در سال 1387

صادر شده انجام می گیرد که ظروف تهیه شده از مواد پلیمری (مشتقات نفتی) را برای سلامت مصرف کنندگان مواد غذایی زیان آور

قلمداد می کند.

در کشور ما چند سالی است که این بحث ها مطرح است. اگر شما در اینترنت جستجو کنید، سایت های متعددی را خواهید یافت که

در مورد خطرات ظروف یکبار مصرف پلیمری و نامناسب بودن محصولات پتروشیمی برای بسته بندی مواد غذایی صحبت می کنند.

با این همه بهتر است آن چه گفته یا منتشر می شود با استانداردها و یافته های علمی محک زده شود.

 

جدول زیرتعدادی از این محصولات و کاربرد آن ها را معرفی می کند.

 

ناممحصول

 

کاربرد

پلی استایرن

 

لیوان، ظرف شکلات و شیرینی، لوازم بهداشتی، ظرف ماست، فنجان چایی،

ظرف همبرگر و پیتزا، یخدان یونولیتی

پلی اتیلن

 

نایلون، نایلکس، استرچ (سلفون برای محافظت غذا و میوه )، بسته بندی مرغ

و گوشت، دبه و سطل ماست، مخزن آب، ظرف سرم و انواع دارو،

لوله های آب رسانی، درب بطری

پلی پروپیلن

لوله های آب رسانی، بسته بندی مواد غذایی

PET

ظرف آب و نوشابه، ظروف نگهداری مواد غذایی

PVC

شیلنگ آب، کیسه خون

 

 

چنان که مشاهده می شود، مواد پلیمری که حاصل عملیات پتروشیمی بر روی مواد نفتی اند، در انواع کاربردها که با سلامت انسان

سر و کار دارند مورد استفاده اند؛ به نحوی که زندگی ما با مواد پلیمری عجین شده است.

ظروفیکبارمصرفازچهچیزیساختهمیشوند؟

 

ظروف یکبار مصرف غالبا از مواد پلی استایرن تولید می شود که محصول فراورش استایرن است.

 

استایرنچیست؟

 

استایرن یک مایع زلال، شفاف، بی رنگ و با بوی تند است که هم در طبیعت یافت می شود و هم به صورت مصنوعی از مواد نفتی

به دست می آید. استایرن طبیعی در بعضی از سبزیجات، مواد خام و غذاها مانند توت فرنگی، دارچین، گوشت گاو، دانه های قهوه،

بادام زمینی، گندم، جو دوسر، هلو و شفتالو وجود دارد.

استایرن مصنوعی در ساخت هزاران نوع از محصولات، از ظروف غذا و مواد

بسته بندی تا خودرو، اسباب بازی، بدنه قایق و کامپیوتر و ... بکار می رود.

 

آیادرظروفیکبارمصرفاستایرنوجوددارد؟

 

در کارخانه ای که استایرن را به پلی استایرن تبدیل می کند، تقریبا تمام استایرن در فرایند تولید به مصرف می رسد. با این حال،

ممکن است بخشی از استایرن به صورت عمل نشده در محصول نهایی
(پلی استایرن ) باقی بماند.

وقتی پلی استایرن در تماس با مواد خوراکی یا آشامیدنی قرار می گیرد، مقداری از استایرن باقی مانده در آن از ظرف به غذا انتقال

می یابد. در اصطلاح علمی به این پدیده "مهاجرت" گفته می شود و هر چه غذا یا نوشیدنی گرم تر باشد، مهاجرت با شدت بیشتری

صورت می گیرد.

 

آیااستایرنموجوددرظرفازطریقغذایانوشیدنیبهبدنمنتقلمیشود؟

 

هنگامی که از ظروف پلی استایرن برای بسته بندی و نگهداری خوراک، آشامیدنی ها، دارو و محصولات بهداشتی استفاده می شود،

مقداری استایرن به مواد داخل ظرف مهاجرت می کند و از آن طریق به بدن مصرف کننده انتقال می یابد. ولی این مقدار در مقایسه با

مقدار طبیعی استایرن موجود در برخی خوراکی ها، میوه ها و غلات ناچیز است.

جدول زیر مشخص می سازد مقدار استایرنی که با نوشیدن چایی در یک لیوان پلی استایرن به وزن 6 گرم به بدن ما منتقل می شود،

با استایرنی که از طریق خوردن مواد طبیعی انتقال می یابد چه نسبتی دارد.

 

نامخوراکی

مقدار

نسبت

 

ماء الشعیر

150سی سی (یک شیشه)

250برابر

دارچین

10گرم

280برابر

گوشت گاو

100گرم

880برابر

دانه قهوه

40گرم

1برابر

توت فرنگی

400گرم

5/2برابر

بادام زمینی

120گرم

2برابر

گندم

500گرم

3برابر

 

به عنوان مثال با نوشیدن یک بطری معمولی ماء الشعیر، استایرنی که به بدن انسان مهاجرت می کند، 250 برابر مقدار استایرنی است که

با نوشیدن یک فنجان چایی در یک لیوان پلی استایرن به بدن انسان منتقل می شود.

 

آیامیتوانظروفپلیمریرادرهردماییمورداستفادهقرارداد؟

مطالعات علمی نشان می دهد ظروفی که از پلی استایرن ساخته شده اند از محدوده دمایی بسیار سرد تا بسیار گرم (ظروف بستنی تا

فنجان های قهوه) بی خطر می باشند. این موضوع در استاندارد ملی ایران به شماره 11547 با عنوان "بسته بندی - ظروف

پلی استایرنی" که در اسفند ماه سال 1387 تهیه شده مورد تاکید قرار گرفته است. در این استاندارد ظروف پلی استایرنی که مجاز به

عرضه اند، می توانند در محدوده دمایی زیر با محصولات خوراکی و آشامیدنی تماس یابند؛ بدون آن که خطری را برای مصرف کننده

ایجاد کنند:

الف- تا دمای 40 درجه سانتی گراد در زمان نامحدود

ب- از دمای 41 تا 70 درجه سانتی گراد به مدت 2 ساعت

ج- از دمای 71 تا 100 درجه سانتی گراد به مدت 15 دقیقه

به عبارت دیگر اگر در فنجانی که تحت ضوابط سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان غذا دارو تولید می شود، چایی داغ که دمای آن

حداکثر 100 درجه سانتی گراد است ریخته شود و چایی تا 15 دقیقه دمای 100 درجه را حفظ کند، باز خطری متوجه مصرف کننده

نخواهد بود. بدیهی است که در شرایط عادی، دمای چایی بلافاصله پس از ریخته شدن در فنجان پلی استایرنی شروع به کم شدن

می کند تا به دمای محیط یعنی شرایط بی خطر (حالت "الف" فوق، یعنی زمان نامحدود) برسد.

آیامحصولاتیکهکاربردخوراکیوبهداشتیدارندتحتنظارتمراجعقانونیتولیدمیشوند؟

در جمهوری اسلامی ایران نظارت بر تولید و استفاده از محصولاتی که کاربرد بهداشتی (خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و ...) دارند

بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده و مطابق قانون "مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی" محصولی مجاز به

استفاده در کاربردهای بهداشتی می باشد که برای آن پروانه ساخت اخذ شده است و تولید کننده مفاد مندرج در پروانه ساخت را همواره

رعایت می کند.

پروانه ساخت مجوز صادره از سوی سازمان غذا و دارو است که مشخص می سازد محصول مورد نظر برای کاربردهای تعیین شده در آن

)مانند بسته بندی مواد غذایی (بی خطر است. صدور پروانه ساخت منوط به انجام آزمایش در آزمایشگاه های وزارت بهداشت، درمان و

آموزش پزشکی یا آزمایشگاه های داخلی و خارجی مورد تایید سازمان غذا و دارو است. پس از صدور پروانه ساخت، کارشناسان و بازرسان

سازمان غذا و دارو بر رعایت ضوابط مربوطه نظارت کرده و درصورت تخلف تولید کننده، نسبت به تعلیق یا ابطال پروانه ساخت محصول

اقدام می کنند و در صورت نیاز سازمان متخلف را تحت پیگرد قضایی قرار می دهند.

 

/ 0 نظر / 24 بازدید